እንቶሽ፡ ከም ጠስሚ ኣብ ልዕሊ ሽሮ ንቛንቋን ባህልን ትግርኛ

ገጣሚ፡ ዮናስ ወልደሩፋኤል ኣሕታሚን ዘርጋሕን፡ ኣሕታሚ እምኵሉ ዓመተ-ሕትመት፡ 2019 መጽሓፍ እንቶሽ ከምቲ ልዒሉ ዝተገልጸ ብቐሺ ዮናስ ወልደሩፋኤል ዝተጻሕፉ ግጥምታት ሒዛ ብኣሕታሚ እምኵሉ ዝተሓትመት መጽሓፍ እያ፡፡ ኣብ መእተዊ ንብዙሕ ምርምርን ተገንዝቦን ስነ-ጽሑፍ ካብኡ ናብኡ ድማ ስነ-ግጥሚ ዝዕድም ጽሑፍ ብገጣሚት ይርግኣለም ፍስሃ ዝተጻሕፈላ ድማ እያ፡፡ ኣብ መጽሓፍ እንቶሽ ዘለዉ ግጥምታት ንምስትምቓር ይዅን ንምርዳእ መራትዕን መደግፍታን ዘየድሊ እኳ […]

Read More እንቶሽ፡ ከም ጠስሚ ኣብ ልዕሊ ሽሮ ንቛንቋን ባህልን ትግርኛ

ብምንጽጻር

ብምንጽጻር! ንፕረዚደንት በሽር ብድምጹ ኣምጺኡ ብድምጹ ድማ ዝኣልዮ ዘሎ ህዝቢ ሱዳን፡ ንትብዓቱ ዝበቅዕን ድሌታቱን ቀዳምነታቱን ኣለልዩ ዘተግብርን መንግስትን መርሒነትን የምጽኣሉ። ዝዀነ ደላይ ጽቡቕን ፈታው ህዝቢ ሱዳንን ዝዀነ ሰብ ክብሎ ዝኽእል እዚ ጥራይ እዩ። እቲ ካልእ ዕዮ ባዕሉ ህዝቢ ሱዳን ይፈልጦን ይኽእሎን እዩ። ምስ ምእላይ በሽር ተኣሳሲሩ ብብዙሓት ኤርትራውያን ዝስማዕ ዘሎ ዘረባታት ግን ሓቂ ዘይምፍላጥ ወይ […]

Read More ብምንጽጻር

ዝቕጽል ስጒምቲ ኣብ መስርሕ ለውጢ እንታይ እዩ ክኸውን?

ፈለማ ንገብሮ ጠፊኡና ነዕወንውን ነይርና። ደሓር ነብስና ክንከላኸልን ሓቀኛታት ምዃንና ከነርእን ፈቲንና። ከምዚ እንከሎ ንሳቶም ከጥቅዑና ዝከኣሎም ገይሮም። ተኸላኺልና። ጸኒሕና ክንማጎት ጀሚርና፡ ዝምልሰልና እኳ እንተዘይረኸብና ግን ቀጺልናዮ። ልምምድና ንለውጢ ብውልቅን ብእኵብን ቀጻሊ ነይሩ። ሃንደበት ዘይኰነ ኣብ ነዊሕ መስርሕ፣ ልዕሊ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ዝወሰደ መስርሕ ለውጢ ክመጽእ ጀሚሩ። ንሕና ከነጥቅዕ ንሳቶም ክከላኸሉ ጀሚሮም። እዚ መስርሕ እዚ […]

Read More ዝቕጽል ስጒምቲ ኣብ መስርሕ ለውጢ እንታይ እዩ ክኸውን?

ይኣክል፡ ብዓይኒ ንስሪ እንክርአ

ብግዱሳት ሃገራውያን ኤርትራውያን ዝጀመረ፡ «ይኣክል» ዝተሰምየ ጐስጓስ ሕድሕድን ናብ መንግስቲ ኤርትራ ዝቐንዐ ጻውዒት ብድሆን ኤርትራውያን፡ ዝርጋሐኡ እናሰፍሐን ዘልዕሎም ኣርእስታትን እናዓበዩን እናሰፍሑን ይቕጽል ኣሎ። እዚ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ዝካየድ ዘሎ ሃገራዊ ንጥፈታት፣ ብዝተወሰኑ ኣዕሩኽን መፍልጥትን ጀሚሩ ብዘደንቕ ስንሰለታዊ መርበብ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣብ ምሉእ ዓለም ናብ ዘለዉ ኤርትራውያን ተባጺሑ ክላባዕ ምኽኣሉ፣ ዘመናዊ ቴክኖለጂ ብዝፈጠሮ ዕድል ማሕበራዊ […]

Read More ይኣክል፡ ብዓይኒ ንስሪ እንክርአ

ድሕሪ ንባብ …

ተልእኾይ ናብ ኣቢሲንያ፡ ብእንግሊዛዊ ዲፕሎማት ጀራልድ ሀርበርት ፖርታል፡ ኣብ 1891 ተጻሒፉ፡ ኣብ 2017 ብነጋሽ ኣስፋሃ ዝተተርጐመ መዘክር እዩ። ጀራልድ ሀርበርት ፖርታል ኣብ መወዳእታ 18 ክፍለ-ዘመን ኣብ ኣፍሪቃ ዘገልገለ ዲፕሎማት ኮይኑ፡ ኣብ 1887 ካብ ንግስቲ ዓዲ እንግሊዝ ናብ ንጒስ ኣቢሲንያ ሃጸይ ዮውሃንስ ክበጽሕ ዝተደልየ መልእኽቲ ከብጽሕ ብልዑል ሓላፍነት ዝተመዘዘ ሰብ እዩ። ትሕዝቶ እዛ መጽሓፍ፡ እቲ ካብ […]

Read More ድሕሪ ንባብ …

‘ኤርትራውነት’

                        1ምስልኻ ዘቖመ ሕብርታት ዘይሳነደጓሕን ልኡምን ከም ወርሕን ጸሓይንትነብረሉ ስፍራ ኣብ ኣንጻር ዝቖመንፋሱ ዘይራኸብ ዝሑልን ውዑይን።ልቕብቃብ ናይ ላኻ ምንጻፍካ ተንኮበትጨንገርን እሾኽን ምንባርካ ኣብ ኣግነት፡ብጨዋም ትረዊ፡ ቅዳሕካ ማይ ባሕሪኣብ ሽያኽ ናይ ሑጻ ባርካዊ ነባሪ፡ማእከል ዘየብልካ እንትርፎ ፈጣሪ፡                  […]

Read More ‘ኤርትራውነት’

ክሕሸካ ምእንቲ

መን’ኳ ከይነግሮ መዓስ ምስ ተጻሕፈ ግና፡ ታሪኸይ ዘዘንቱ ጽሑፍ ‘ተተረኽበ ቀዳማይ ምዕራፉ፡ ክኸውን’ዩ ከምዚ ዚንበበ’። “ኣብ ዋልድቢ ዓፈን ዝተወልደ ጸሓዩ ዝዓረበት ቀትሪ ዘይረኣየ ክፈትዎን ክጸልኦን ንብርሃን ዘይፈልጦ ነበረ ኣብ በዓቲ ጽላለቱ ዘፍርሖ።” ወደይ! ኣንታ ናይ ጽባሕ መጻኢ ብህንጡይነት ‘ትዓቢ ብዓል ራኢ ሱርካ ንኽትፈልጥ ዝመጻእካሉ ምንጪ ዘይትርፍ’ዩ ምፍታሽካ ሓዲሩካ ባህጊ፡ በጃኻ! ንባብካ ግደፎ፡፡ እመነኒ፡፡ ንቓላተይ ምስክር […]

Read More ክሕሸካ ምእንቲ

ሰብኣውነት

መስለኒ፡ ሕሰም ጽምዋኻ ዝፈጠሮ ፍርሒ ዝሓደረ ጭንቀት ዝዘርኣልካ ቀዝሒ ምጻሩ ስኢንካስ ብሂግካ መጸግዒ፡ ከም እኖኣ ዝሰኣነት ዕየት ብባህጊ ዕንጋሎን ሕቚፍን እተሕገብግብ፡ ከተምሰውስው ከተማስው ተሸጒጥካ ንኽትመውቕ ካብ ማእከል ሞሊቕካ ናብ ‘ማእከል’ ክትድቕደቕ፡ ቀው! ኢለ ርእየካስ፡ ከብደይ በሊዕካኒ ወሪሩኒ ድንጋጽ። ከም ነቢ ድሕነት ኣብ ዝኸበርካሉ ከም ሸዊት ሓጋይ ኣብ ዝተብሃግካሉ ከም ቆልዓ መብጽዓ ኣብ ዝተረረኻሉ ቃልካ ከም […]

Read More ሰብኣውነት

ንቡር እኮ’ዩ

ዕጹፍ መጽሓፍ ከይተገንጸለ ዕጹው ማዕጾ ከይተራሕወ ኣሎ ድዩ ተኽእሎ ክነብብ ‘ዝደሊ ኣብ ውሽጢ ንዘሎ ይከኣል ድዩ ክትለሊ? እቲ መጽሓፍ ኣብ ኢድካ ሒዝካዮ መሸጐር ውሽጥኻ እምቢ ረጊጥካዮ ምሳኻ ንዘሎስ ካብ ካልእ ትደልዮ ውሽጥኻ ሰፈሩስ ማዕዶ ትደሃዮ! ንቡር እኮ’ዩ! ንቡር እኮ እዩ ንድሕሪት ምምላስ ናብ መንቀሊኻ ምርኣይ ምጥማት ምቕባል ስዕረት ሕሉፍ ምፍታሽ ተረጋጊእካ ዳግማይ ንምብጋስ ምንጻህ እኮ’ዩ […]

Read More ንቡር እኮ’ዩ

On The Road

Fikrey Yeman Translated from tigrigna By Tedros Abraham My father, sharing a room with an Abed! Abed, in Arabic, means slave. In November 2012, I was in Benghazi, Libya. I intended to cross the Mediterranean Sea into Europe by working and saving enough money. Before getting a job, I was arrested by armed forces and […]

Read More On The Road

“ቋንቋ፡ ዓውደ-ውግእ እዩ።” ዕላል ምስ ንጉጒ ዋ ትያንጎ

ኣዳላዊ ሮሂት ኢናኒ ትርጉም ፍቕረይ የማን መጋቢት  9, 2018       ዝሓለፈ ዓመት፡ ከንያዊ ጸሓፊ ንጉጒ ዋ ትየንጎ ናብቲ ብተዓዘብቲ ቅጽጽ ዝበለ ኣደራሽ ዩኒቨርስቲ ዊትዋተርስራንድ ናይ ጁሃንስበርግ ምስ ኣተወ፡ ኩሉ ሰብ ካብ ኮፍ ዝበሎ ብምትንሳእ እዩ ተቐቢልዎ። ተዓዘብቲ ብፊስካን ጭደራን ተሰንዮም ኣእዳዎም ኣብ ኣየር ብምዝርጋሕ “ንጉጒ! ንጉጒ! ንጉጒ!” እናበሉ ጨዲሮም። ቅድሚ ልዕሊ 50 ዓመታት […]

Read More “ቋንቋ፡ ዓውደ-ውግእ እዩ።” ዕላል ምስ ንጉጒ ዋ ትያንጎ

ሎሚ ለይቲ ኣብዚ ኣዕሪፍና፣ ዕላል ምስ ገጣሚ ሰዓዲ ዮሱፍ

   ብ Joy E. Stocke ትርጒም ፍቕረይ የማን   እቲ ኣነን ሓደ ካብ ዓበይቲ ገጠምቲ ዓለም ዝዀነ ሰዓዲ ዮስፍን ኮፍ ኢልናሉ ዝነበርና ክፍሊ፣ ካብቲ ልዑል ድምጽን ምንቅስቓስን ዘለዎ ጐደና ለክሲግተን ኒውዮርክ ኣዝዩ ርሑቕ ዘሎ ይመስል። ምስቲ ረጒድ መንደቑ፡ ጥንታዊ ቅዲ ዘለዎ ስርሓት ጽርበት ዕንጸይቲ ዝዀነ ንብረቱ፡ ልዑል ናሕሱን ስርሓት ሓጺን ዝዀነ ዓራቱን፣ እዚ ክፍሊ’ዚ፣ ኣብ […]

Read More ሎሚ ለይቲ ኣብዚ ኣዕሪፍና፣ ዕላል ምስ ገጣሚ ሰዓዲ ዮሱፍ

ነቓዓት ውሽጠይ

ነቓዓት ውሽጠይ ቃለ-ጠቢባን ከምዚብሎ ንብድሆታት ህይወት መመሰሊ ዝገብሮ፡ ‘ዳይሞንድ’ እቲ ክቡር እምኒ መንቅቡ’ዩ ጽባቔኡ፡ ዝገብሮ ደማቒ ነቓዓት ውሽጡ’ዮም ዝገብርዎ ምሒር መብለጭለጪ ምብልጭላጩ ድማ’ዩ ሓይሉ ዝውስኾ’ውን ክብሪ፡፡ ነዚ ኣሚነ ህይወተይ ንምድማቕ ሓይሊ ወሲኸ ብድሆታት ንምግጣም ባዕለይ ንባዕለይ ኣብ ዘተ ጸሚደ በሰላታት ውሽጠይ ክጽብጽብ ጀሚረ፡፡ እዋን ነይሩ ሓይለይ ዝደኽመኒ ነዛ ጸሓይ’ኳ ዘይኣምና ተስፋ ዝጠልመኒ እዋን ነይሩ ሞራል […]

Read More ነቓዓት ውሽጠይ

“ቢራ ከስትየኪ”

እዋን ኣሎ ድቃስ ይኣብየካ እሞ፡ ኣብ ማዕበል ሓሳባት ብዘይ ርጉጽ ኣንፈት ስቕ ኢልካ ተንሳፍፍ። ሓንሳብ ትሓልም፣ ብትምኒት፡ ካልእ ሻዕ ናብ ሕሉፍ ብምምላስ ብዝኽሪ ከከም ኲነታቱን ስምዒቱን ትደግሞ …. ወዘተ። ክንደይ ክብሃል። ኣብ ድሮ ሳልሳይ ወራር ወያነ ለካቲት 2000 እመስለኒ፣ ኣብ ማይድማ ትሕቲ እቲ ሕክምና ዓይኒ ዘሎ ሩባ ሰፊርና ብሉኬቲ ንሰርሕ ነይርና። እቲ ብሉኬቲ ንገዛ ኣዛዚ […]

Read More “ቢራ ከስትየኪ”